Tylko przy jednym celu - ochronie osobistej oraz ochronie osób i mienia. Przy pozostałych sześciu celach ustawa w ogóle nie posługuje się pojęciem zagrożenia. To najczęstsze nieporozumienie w całym temacie pozwoleń i powód, dla którego wiele osób rezygnuje przedwcześnie.
Skąd bierze się to przekonanie
Art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji wskazuje jako ważną przyczyną - dla pozwolenia do celów ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia - stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.
Trzy przymiotniki użyte w tym przepisie wyznaczają bardzo wysoki próg:
- stałe - nie jednorazowy incydent, lecz sytuacja utrzymująca się w czasie,
- realne - udokumentowane, a nie odczuwane subiektywnie,
- ponadprzeciętne - wykraczające poza ryzyko, jakie dotyczy ogółu obywateli.
To właśnie ta ścieżka jest źródłem opowieści o odmowach - i to ona bywa mylona z całą procedurą.
Cele, przy których zagrożenia nie trzeba wykazywać
Art. 10 ust. 2 wymienia osiem celów, a art. 10 ust. 3 przypisuje im ważne przyczyny. Poza ochroną osobistą wyglądają one zupełnie inaczej:
- sportowy (pkt 3) - udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, kwalifikacje sportowe z art. 10b (patent) oraz licencja właściwego polskiego związku sportowego,
- kolekcjonerski (pkt 5) - udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim,
- rekonstrukcji historycznych (pkt 4) - członkostwo w stowarzyszeniu o takim celu statutowym oraz zaświadczenie potwierdzające czynny udział w działalności statutowej,
- pamiątkowy (pkt 6) - udokumentowane nabycie broni w drodze spadku, darowizny lub wyróżnienia,
- łowiecki (pkt 2) - posiadanie uprawnień do wykonywania polowania,
- szkoleniowy (pkt 7) - uprawnienia do prowadzenia szkoleń strzeleckich oraz udokumentowane zarejestrowanie działalności gospodarczej w tym zakresie.
Żaden z tych punktów nie wspomina o zagrożeniu. Osoba, która chce legalnie posiadać broń, w praktyce wybiera więc ścieżkę sportową lub kolekcjonerską - i tam wykazuje po prostu członkostwo i dokumenty. Rozpisujemy to w tekście o tym, jak zdobyć pozwolenie na broń.
Dwa warunki, które trzeba spełnić zawsze
Art. 10 ust. 1 formułuje regułę ogólną: właściwy organ Policji wydaje pozwolenie, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni.
Zwróć uwagę, że słowo „zagrożenie” pojawia się tu w odwrotnym znaczeniu - chodzi o to, byś sam nie stanowił zagrożenia, a nie o to, byś był zagrożony. Te dwa użycia bywają mylone.
Rozszerzenie z 2023 roku
Warto znać art. 10 ust. 3a, dodany nowelizacją, która weszła w życie 28 lipca 2023 r. Za ważną przyczyną dla pozwolenia do celów ochrony osobistej, osób i mienia uważa się także chęć wzmocnienia potencjału obronnego Rzeczypospolitej Polskiej zadeklarowaną przez funkcjonariuszy wymienionych służb oraz żołnierzy zawodowych - jeżeli posiadają przydzieloną broń służbową - a także przez osobę pełniącą terytorialną służbę wojskową co najmniej dwa lata.
To wyłom w wymogu wykazywania zagrożenia, ale adresowany do wąskiej grupy.
Co i tak trzeba spełnić
Niezależnie od wybranego celu obowiązują: brak przeszkód z art. 15 ust. 1, orzeczenie lekarskie i psychologiczne od lekarza i psychologa upoważnionego (art. 15 ust. 3), zdany egzamin przed komisją Policji (art. 16 ust. 1) - chyba że przysługuje zwolnienie z art. 16 ust. 2 - oraz opłata skarbowa 242 zł.
Podstawa prawna: art. 10 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 3a, art. 10b, art. 15 ust. 1 i 3 oraz art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485); załącznik do ustawy o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1154).
Najważniejsze
- Zagrożenie wykazuje się wyłącznie przy ochronie osobistej oraz ochronie osób i mienia.
- Próg jest wysoki: zagrożenie stałe, realne i ponadprzeciętne.
- Przy celach sportowym i kolekcjonerskim ważną przyczyną są dokumenty, nie zagrożenie.
- Art. 10 ust. 1 mówi o czym innym - o tym, byś sam nie stanowił zagrożenia.
- Art. 10 ust. 3a przewiduje wyjątek dla funkcjonariuszy, żołnierzy zawodowych i terytorialsów z co najmniej dwuletnim stażem.