{"id":1455,"date":"2026-02-10T14:16:09","date_gmt":"2026-02-10T13:16:09","guid":{"rendered":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/czy-moge-odpowiadac-cywilnie-mimo-obrony-koniecznej"},"modified":"2026-07-27T16:33:34","modified_gmt":"2026-07-27T14:33:34","slug":"czy-moge-odpowiadac-cywilnie-mimo-obrony-koniecznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/czy-moge-odpowiadac-cywilnie-mimo-obrony-koniecznej","title":{"rendered":"Czy mog\u0119 odpowiada\u0107 cywilnie mimo obrony koniecznej?"},"content":{"rendered":"<p>Wobec napastnika - nie. Kodeks cywilny zawiera w\u0142asny przepis o obronie koniecznej, kt\u00f3ry wy\u0142\u0105cza odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 napastnikowi. Inaczej wygl\u0105da sprawa szk\u00f3d wyrz\u0105dzonych osobom trzecim.<\/p>\n<h2>Przepis, kt\u00f3ry to rozstrzyga<\/h2>\n<p>Art. 423 Kodeksu cywilnego: <strong>kto dzia\u0142a w obronie koniecznej, odpieraj\u0105c bezpo\u015bredni i bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro w\u0142asne lub innej osoby, ten nie jest odpowiedzialny za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 napastnikowi<\/strong>.<\/p>\n<p>To odpowiednik karnego art. 25 \u00a7 1 na gruncie cywilnym. Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, \u017ce przepis wprost obejmuje tak\u017ce obron\u0119 <strong>dobra innej osoby<\/strong>, a nie tylko w\u0142asnego.<\/p>\n<h2>Dlaczego to osobna kwestia<\/h2>\n<p>Odpowiedzialno\u015b\u0107 karna i cywilna to dwie niezale\u017cne p\u0142aszczyzny. Zasad\u0105 og\u00f3ln\u0105 jest art. 415 Kodeksu cywilnego: <strong>kto z winy swej wyrz\u0105dzi\u0142 drugiemu szkod\u0119, obowi\u0105zany jest do jej naprawienia<\/strong>. Art. 423 stanowi wyj\u0105tek od tej zasady - dzia\u0142anie w obronie koniecznej nie rodzi obowi\u0105zku naprawienia szkody wyrz\u0105dzonej napastnikowi.<\/p>\n<p>Bez tego przepisu napastnik m\u00f3g\u0142by dochodzi\u0107 odszkodowania mimo umorzenia post\u0119powania karnego.<\/p>\n<h2>Warunki s\u0105 takie same<\/h2>\n<p>Art. 423 pos\u0142uguje si\u0119 tymi samymi poj\u0119ciami co prawo karne: zamach musi by\u0107 <strong>bezpo\u015bredni<\/strong> i <strong>bezprawny<\/strong>, a dzia\u0142anie musi go <strong>odpiera\u0107<\/strong>. Je\u017celi kt\u00f3ry\u015b z tych warunk\u00f3w nie jest spe\u0142niony, wy\u0142\u0105czenie nie dzia\u0142a i wraca zasada z art. 415.<\/p>\n<h2>Szkody wyrz\u0105dzone osobom trzecim<\/h2>\n<p>Tu przepis nie pomaga - art. 423 m\u00f3wi wy\u0142\u0105cznie o szkodzie wyrz\u0105dzonej <strong>napastnikowi<\/strong>. Uszkodzenie cudzego mienia przy okazji odpierania zamachu podlega ocenie na zasadach og\u00f3lnych.<\/p>\n<p>Osobn\u0105 podstaw\u0119 przewiduje art. 424 Kodeksu cywilnego, dotycz\u0105cy stanu wy\u017cszej konieczno\u015bci: kto zniszczy\u0142 lub uszkodzi\u0142 cudz\u0105 rzecz albo zabi\u0142 lub zrani\u0142 cudze zwierz\u0119 w celu odwr\u00f3cenia od siebie lub od innych niebezpiecze\u0144stwa gro\u017c\u0105cego <strong>bezpo\u015brednio od tej rzeczy lub zwierz\u0119cia<\/strong>, nie odpowiada za szkod\u0119 - je\u017celi niebezpiecze\u0144stwa sam nie wywo\u0142a\u0142, nie mo\u017cna by\u0142o mu inaczej zapobiec, a ratowane dobro jest <strong>oczywi\u015bcie wa\u017cniejsze<\/strong> od naruszonego.<\/p>\n<p>Zakres tego przepisu jest w\u0105ski: dotyczy niebezpiecze\u0144stwa pochodz\u0105cego od rzeczy lub zwierz\u0119cia, a nie od cz\u0142owieka.<\/p>\n<h2>Przekroczenie granic obrony<\/h2>\n<p>Je\u017celi granice obrony koniecznej zosta\u0142y przekroczone, ochrona z art. 423 przestaje dzia\u0142a\u0107 w zakresie, w jakim dosz\u0142o do ekscesu. Na gruncie karnym art. 25 \u00a7 2 pozwala s\u0105dowi zastosowa\u0107 nadzwyczajne z\u0142agodzenie kary albo odst\u0105pi\u0107 od jej wymierzenia, a art. 25 \u00a7 2a i \u00a7 3 wy\u0142\u0105czaj\u0105 karalno\u015b\u0107 w okre\u015blonych sytuacjach - ale s\u0105 to instytucje prawa karnego i nie przenosz\u0105 si\u0119 automatycznie na odpowiedzialno\u015b\u0107 odszkodowawcz\u0105.<\/p>\n<h2>Wymiar administracyjny<\/h2>\n<p>Dla posiadacza broni istnieje jeszcze trzecia p\u0142aszczyzna. Art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje cofn\u0105\u0107 pozwolenie osobie nale\u017c\u0105cej do os\u00f3b z art. 15 ust. 1 pkt 2-6, a katalog ten obejmuje prawomocne skazanie za umy\u015blne przest\u0119pstwo. Korzystne rozstrzygni\u0119cie cywilne nie chroni przed tym skutkiem.<\/p>\n<p>O ocenie karnej piszemy w tek\u015bcie o tym, <a href=\"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/jak-sady-oceniaja-obrone-konieczna\">jak s\u0105dy oceniaj\u0105 obron\u0119 konieczn\u0105<\/a>.<\/p>\n<div class=\"sz-law\">\n<p><strong>Podstawa prawna:<\/strong> art. 415, art. 423 i art. 424 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795); art. 25 \u00a7 1-3 Kodeksu karnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 383); art. 15 ust. 1 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485). Materia\u0142 ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sz-takeaways\">\n<h3>Najwa\u017cniejsze<\/h3>\n<ul>\n<li>Art. 423 k.c. wy\u0142\u0105cza odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 <strong>napastnikowi<\/strong>.<\/li>\n<li>Obejmuje tak\u017ce obron\u0119 dobra innej osoby, nie tylko w\u0142asnego.<\/li>\n<li>Warunki s\u0105 te same co w prawie karnym: zamach bezpo\u015bredni, bezprawny, odpierany.<\/li>\n<li>Szkody os\u00f3b trzecich ocenia si\u0119 na zasadach og\u00f3lnych z art. 415 k.c.<\/li>\n<li>Art. 424 k.c. dotyczy niebezpiecze\u0144stwa od rzeczy lub zwierz\u0119cia, nie od cz\u0142owieka.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wobec napastnika nie - art. 423 k.c. wy\u0142\u0105cza odpowiedzialno\u015b\u0107 za wyrz\u0105dzon\u0105 mu szkod\u0119. Szkody os\u00f3b trzecich ocenia si\u0119 jednak na zasadach og\u00f3lnych.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1456,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1455","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pozwolenie-na-bron"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1455"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1675,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1455\/revisions\/1675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}