{"id":601,"date":"2025-12-27T13:46:19","date_gmt":"2025-12-27T12:46:19","guid":{"rendered":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/czy-stres-i-szok-moga-wplywac-na-ocene-przekroczenia-obrony-koniecznej"},"modified":"2026-07-27T16:48:20","modified_gmt":"2026-07-27T14:48:20","slug":"czy-stres-i-szok-moga-wplywac-na-ocene-przekroczenia-obrony-koniecznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/czy-stres-i-szok-moga-wplywac-na-ocene-przekroczenia-obrony-koniecznej","title":{"rendered":"Czy stres i szok wp\u0142ywaj\u0105 na ocen\u0119 przekroczenia obrony koniecznej?"},"content":{"rendered":"<p>Tak, i to w spos\u00f3b wprost przewidziany w ustawie. Art. 25 \u00a7 3 Kodeksu karnego jest jednym z niewielu przepis\u00f3w prawa karnego, kt\u00f3re odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio do stanu emocjonalnego sprawcy - i kt\u00f3ry w okre\u015blonych warunkach <strong>wy\u0142\u0105cza karalno\u015b\u0107<\/strong>.<\/p>\n<h2>Tre\u015b\u0107 przepisu<\/h2>\n<p>Art. 25 \u00a7 3: <strong>nie podlega karze, kto przekracza granice obrony koniecznej pod wp\u0142ywem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okoliczno\u015bciami zamachu<\/strong>.<\/p>\n<p>Trzy elementy tej normy trzeba czyta\u0107 \u0142\u0105cznie:<\/p>\n<ul>\n<li>dosz\u0142o do <strong>przekroczenia granic<\/strong> obrony koniecznej - przepis nie dotyczy sytuacji, w kt\u00f3rych obrony w og\u00f3le nie by\u0142o,<\/li>\n<li>przekroczenie nast\u0105pi\u0142o <strong>pod wp\u0142ywem strachu lub wzburzenia<\/strong>,<\/li>\n<li>ten stan by\u0142 <strong>usprawiedliwiony okoliczno\u015bciami zamachu<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Kluczowe s\u0142owo: \u201eusprawiedliwionych\"<\/h2>\n<p>To ono wyznacza granic\u0119 przepisu. Samo zdenerwowanie, gniew czy og\u00f3lna nerwowo\u015b\u0107 nie wystarcz\u0105. Stan emocjonalny musi znajdowa\u0107 uzasadnienie w <strong>okoliczno\u015bciach zamachu<\/strong> - a wi\u0119c w tym, co realnie si\u0119 dzia\u0142o: nag\u0142o\u015bci napa\u015bci, jej intensywno\u015bci, dysproporcji si\u0142, zaskoczeniu, ograniczonej mo\u017cliwo\u015bci rozpoznania sytuacji.<\/p>\n<p>Ocena odnosi si\u0119 wi\u0119c do zdarzenia, a nie do subiektywnego usposobienia broni\u0105cego si\u0119.<\/p>\n<h2>Dlaczego to nie jest okoliczno\u015b\u0107 \u0142agodz\u0105ca<\/h2>\n<p>Warto odr\u00f3\u017cni\u0107 trzy r\u00f3\u017cne mechanizmy, kt\u00f3re Kodeks przewiduje przy ekscesie:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Art. 25 \u00a7 2<\/strong> - s\u0105d <em>mo\u017ce<\/em> zastosowa\u0107 nadzwyczajne z\u0142agodzenie kary, a nawet odst\u0105pi\u0107 od jej wymierzenia. To uprawnienie s\u0105du i nadal m\u00f3wimy o skazaniu.<\/li>\n<li><strong>Art. 25 \u00a7 2a<\/strong> - sprawca <strong>nie podlega karze<\/strong> przy odpieraniu zamachu polegaj\u0105cego na wdarciu si\u0119 do mieszkania, lokalu, domu albo na przylegaj\u0105cy do nich ogrodzony teren, chyba \u017ce przekroczenie by\u0142o ra\u017c\u0105ce.<\/li>\n<li><strong>Art. 25 \u00a7 3<\/strong> - sprawca <strong>nie podlega karze<\/strong> przy usprawiedliwionym strachu lub wzburzeniu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dwa ostatnie id\u0105 znacznie dalej ni\u017c z\u0142agodzenie kary. To dlatego kolejno\u015b\u0107 badania ma znaczenie: najpierw sprawdza si\u0119 \u00a7 2a i \u00a7 3, a dopiero potem si\u0119ga po \u00a7 2.<\/p>\n<h2>Jak stres wp\u0142ywa na ocen\u0119 wsp\u00f3\u0142mierno\u015bci<\/h2>\n<p>Niezale\u017cnie od \u00a7 3 stan emocjonalny ma znaczenie przy samej ocenie ekscesu. Art. 25 \u00a7 2 m\u00f3wi o <strong>sposobie obrony niewsp\u00f3\u0142miernym do niebezpiecze\u0144stwa zamachu<\/strong>, a niebezpiecze\u0144stwo ocenia si\u0119 na podstawie tego, co broni\u0105cy si\u0119 m\u00f3g\u0142 rozpozna\u0107 <strong>w chwili dzia\u0142ania<\/strong> - nie na podstawie wiedzy dost\u0119pnej po fakcie.<\/p>\n<p>Okoliczno\u015bci utrudniaj\u0105ce rozpoznanie sytuacji - ciemno\u015b\u0107, zaskoczenie, kilku napastnik\u00f3w, brak mo\u017cliwo\u015bci ustalenia, czy napastnik jest uzbrojony - wp\u0142ywaj\u0105 wi\u0119c na ocen\u0119 niebezpiecze\u0144stwa, a przez to na ocen\u0119 wsp\u00f3\u0142mierno\u015bci.<\/p>\n<h2>Czego przepis nie za\u0142atwia<\/h2>\n<p>Art. 25 \u00a7 3 odnosi si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci karnej za sam czyn obronny. Nie usuwa odpowiedzialno\u015bci za czyny odr\u0119bne - na przyk\u0142ad za posiadanie broni palnej lub amunicji bez wymaganego zezwolenia, kt\u00f3re jest przest\u0119pstwem z art. 263 \u00a7 2 Kodeksu karnego zagro\u017conym kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci od 6 miesi\u0119cy do lat 8.<\/p>\n<p>Nie przes\u0105dza te\u017c o odpowiedzialno\u015bci cywilnej. Ta opiera si\u0119 na art. 423 Kodeksu cywilnego, kt\u00f3ry wy\u0142\u0105cza odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 <strong>napastnikowi<\/strong> przy dzia\u0142aniu w obronie koniecznej.<\/p>\n<div class=\"sz-law\">\n<p><strong>Podstawa prawna:<\/strong> art. 25 \u00a7 1, 2, 2a i 3 oraz art. 263 \u00a7 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t.j. Dz.U. 2025 poz. 383); art. 423 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795). Materia\u0142 ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"sz-takeaways\">\n<h3>Najwa\u017cniejsze<\/h3>\n<ul>\n<li>Art. 25 \u00a7 3 wy\u0142\u0105cza karalno\u015b\u0107 przy przekroczeniu granic pod wp\u0142ywem strachu lub wzburzenia.<\/li>\n<li>Stan emocjonalny musi by\u0107 <strong>usprawiedliwiony okoliczno\u015bciami zamachu<\/strong>.<\/li>\n<li>To nie okoliczno\u015b\u0107 \u0142agodz\u0105ca, lecz wy\u0142\u0105czenie karalno\u015bci - idzie dalej ni\u017c art. 25 \u00a7 2.<\/li>\n<li>Niebezpiecze\u0144stwo zamachu ocenia si\u0119 wed\u0142ug wiedzy z chwili dzia\u0142ania.<\/li>\n<li>Przepis nie usuwa odpowiedzialno\u015bci za nielegalne posiadanie broni.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tak - art. 25 \u00a7 3 wy\u0142\u0105cza karalno\u015b\u0107 przy przekroczeniu granic pod wp\u0142ywem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okoliczno\u015bciami zamachu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":602,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pozwolenie-na-bron"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=601"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1687,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601\/revisions\/1687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/media\/602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/strzelasz.pl\/pozwolenie-na-bron\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}