Czy mogę odpowiadać za skutki rykoszetu na strzelnicy?

Tak, odpowiedzialność jest możliwa - ale nie automatyczna. Wzorcowy regulamin strzelnic wskazuje wprost, że krąg podmiotów odpowiedzialnych jest szerszy niż sam strzelający, a zasady odpowiedzialności określają odrębne przepisy.

Co mówi regulamin

Rozdział 1 załącznika do rozporządzenia MSWiA z 15 marca 2000 r.: za szkody powstałe podczas strzelania oraz spowodowanie wypadku odpowiada właściciel lub zarządca strzelnicy, prowadzący strzelanie lub trening strzelecki albo korzystający ze strzelnicy - na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Przepis nie przesądza więc, kto odpowiada w konkretnym zdarzeniu. Wskazuje trzy możliwe podmioty i odsyła do ogólnych reguł.

Zasada ogólna odpowiedzialności

Na gruncie cywilnym podstawą jest art. 415 Kodeksu cywilnego: kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Kluczowe jest słowo „z winy" - sam fakt, że pocisk odbił się i wyrządził szkodę, nie tworzy odpowiedzialności bez ustalenia zawinienia.

Kiedy wina po stronie strzelającego jest realna

Wtedy, gdy rykoszet wynika z naruszenia zasad, które regulamin formułuje wprost:

• strzelanie do przedmiotów innych niż tarcze strzelnicze - regulamin tego zabrania,
• skierowanie lufy poza kulochwyt - wszelkich czynności z bronią dokonuje się wyłącznie z lufą skierowaną w kierunku kulochwytu, tarcz bądź przedmiotów będących celem,
• strzelanie bez komendy - strzelanie rozpoczyna się wyłącznie na komendę prowadzącego strzelanie,
• zignorowanie komendy „STOP", po której strzelający bezzwłocznie przerywają strzelanie,
• użycie amunicji niedopuszczonej regulaminem obiektu.

Kiedy odpowiedzialność może obciążać obiekt

Art. 46 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nakłada wymóg konstrukcyjny: strzelnice powinny być zlokalizowane, zbudowane i zorganizowane w sposób wykluczający możliwość wydostania się poza ich obręb pocisku wystrzelonego ze stanowiska strzeleckiego w sposób zgodny z regulaminem.

Zwrot „w sposób zgodny z regulaminem" jest tu istotny. Jeżeli strzelałeś zgodnie z zasadami, a mimo to doszło do zdarzenia, pytanie o stan obiektu i jego wyposażenie staje się zasadne. Regulamin wymaga też widocznego aktualnego atestu strzelnicy.

Rola prowadzącego strzelanie

Wzorcowy regulamin przypisuje mu odpowiedzialność za bezpieczeństwo użytkowników strzelnicy oraz osób im towarzyszących, a także wyznaczanie stanowisk strzeleckich i miejsca bezpiecznego pobytu dla osób towarzyszących. Jeżeli zdarzenie wynika z wadliwej organizacji strzelania, to jego działanie podlega ocenie.

Jak ograniczyć ryzyko po swojej stronie

• Stosuj zasady BLOS i regulamin obiektu - korzystający jest obowiązany ściśle przestrzegać poleceń prowadzącego.
• Używaj amunicji dopuszczonej na danym obiekcie; twarde przeszkody i niewłaściwy pocisk to typowe źródło odbić.
• Noś ochronę oczu - rykoszet i odpryski to główny powód, dla którego okulary są standardem.
• Reaguj na komendę „STOP", którą może wydać prowadzący lub inna osoba.

Warto pamiętać, że właściciel lub zarządca może określić dodatkowe warunki bezpieczeństwa w swoim regulaminie (§ 4 rozporządzenia), a osobę naruszającą regulamin usuwa się ze strzelnicy.