Czy można mieć broń po sprawie karnej w przeszłości?

Ustawa nie posługuje się pojęciem „sprawy karnej” ani „kartoteki”. Wskazuje konkretną przeszkodę: prawomocne skazanie za określone kategorie przestępstw. To rozróżnienie przesądza o odpowiedzi w większości sytuacji, o które pytają kandydaci.

Co dokładnie wyklucza ustawa

Pozwolenia nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, przy czym ustawa precyzuje ten krąg:

• osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
• osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu,
• osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

Katalog jest zamknięty w tym sensie, że wymienia kategorie czynów. Nie każde skazanie mieści się w tym wyliczeniu: przestępstwo nieumyślne spoza wskazanych kategorii nie jest tu wymienione.

Trzy pojęcia, które nie są skazaniem

• Prowadzone postępowanie. Samo postawienie zarzutów albo toczący się proces nie jest skazaniem. Do czasu prawomocnego wyroku przesłanka z ustawy nie jest spełniona.
• Warunkowe umorzenie postępowania. Sąd stwierdza wówczas okoliczności czynu, ale nie skazuje. W konsekwencji nie jest to skazanie w rozumieniu przywołanego przepisu.
• Wykroczenie. Ukaranie za wykroczenie nie jest skazaniem za przestępstwo i nie mieści się w tym katalogu.

Nie oznacza to, że okoliczności takich zdarzeń są bez znaczenia. Ustawa zawiera nadrzędną przesłankę: pozwolenie wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Organ ocenia całość sytuacji, a odmowa musi zostać uzasadniona w decyzji.

Zatarcie skazania

Instytucja zatarcia skazania działa tak, że po jego nastąpieniu skazanie uważa się za niebyłe, a wpis usuwa się z rejestru. Skoro przeszkodą jest bycie osobą skazaną, zatarcie usuwa tę przeszkodę. Terminy zatarcia zależą od rodzaju i wysokości kary i wynikają z Kodeksu karnego.

W praktyce warto wystąpić o aktualną informację z Krajowego Rejestru Karnego przed złożeniem wniosku, żeby wiedzieć, jaki jest stan wpisu.

Konsekwencje dla osoby, która już ma pozwolenie

Przesłanki działają także później. Organ Policji cofa pozwolenie obowiązkowo, jeżeli posiadacz należy do osób wymienionych w katalogu przeszkód. Prawomocne skazanie w trakcie posiadania pozwolenia prowadzi więc do cofnięcia, a nie tylko do trudności przy kolejnym wniosku.

Po utracie uprawnienia trzeba niezwłocznie zbyć broń i amunicję, a jeżeli nie zostanie zbyta w terminie 30 dni, złożyć ją wraz z amunicją do depozytu właściwego organu Policji.

Jak podejść do wniosku

Zatajanie przeszłości nie ma sensu, bo organ i tak weryfikuje dane w rejestrze. Rozsądniej jest ustalić wcześniej stan prawny: czy doszło do prawomocnego skazania, za jaki czyn, czy był umyślny i czy skazanie uległo zatarciu. Dopiero na tej podstawie da się ocenić szanse, a w razie odmowy decyzja podlega zaskarżeniu w zwykłym trybie administracyjnym.

Kwestię naruszeń porządkowych omawia osobno tekst o tym, czy naruszenie przepisów porządkowych może skutkować cofnięciem pozwolenia, a koszty procedury zbiera artykuł o tym, ile kosztuje podejście do egzaminu na broń.