Na egzaminie na patent strzelecki i przed komisją Policji definicje wracają regularnie, bo od nich zależy, czy dany przedmiot w ogóle wymaga pozwolenia. Ustawa o broni i amunicji definiuje broń palną funkcjonalnie - przez to, co przedmiot robi, a nie przez jego wygląd.
Ustawowa definicja broni palnej
Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że bronią palną jest każda przenośna broń lufowa, która miota, jest przeznaczona do miotania lub może być przystosowana do miotania jednego lub większej liczby pocisków lub substancji w wyniku działania materiału miotającego.
Rozłóżmy to na elementy, bo komisje lubią pytać właśnie o nie:
- przenośna - dająca się przenosić przez człowieka,
- lufowa - wyposażona w lufę,
- miota, jest przeznaczona lub może być przystosowana do miotania - liczy się także potencjał, nie tylko stan aktualny,
- w wyniku działania materiału miotającego - to odróżnia broń palną od pneumatycznej, gdzie pocisk wyrzucają sprężone gazy bez spalania.
Kluczowe jest to trzecie kryterium. Art. 7 ust. 1a doprecyzowuje, że za dający się przystosować uznaje się przedmiot, który ze względu na swoją budowę lub materiał może być łatwo przerobiony w celu miotania. Dlatego przedmiot pozornie niegroźny bywa kwalifikowany jako broń palna.
Czym w rozumieniu ustawy jest „broń”
Szerszą kategorię wyznacza art. 4 ust. 1. Bronią w rozumieniu ustawy jest:
- broń palna, w tym bojowa, myśliwska, sportowa, gazowa, alarmowa i sygnałowa,
- broń pneumatyczna,
- miotacze gazu obezwładniającego,
- narzędzia i urządzenia, których używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu - a więc broń biała w postaci ostrzy ukrytych w przedmiotach niemających wyglądu broni, kastetów i nunczaków, pałek z ciężkim zakończeniem oraz pałek imitujących kij bejsbolowy; broń cięciwowa w postaci kusz; a także przedmioty do obezwładniania energią elektryczną.
Zwróć uwagę na sformułowanie „pałek wykonanych z drewna lub innego ciężkiego i twardego materiału, imitujących kij bejsbolowy”. Prawdziwy kij bejsbolowy sprzedawany jako sprzęt sportowy nie jest bronią w rozumieniu ustawy - imitacja pałki udającej kij już tak.
Czym jest amunicja
Tu ustawa jest krótka. Art. 4 ust. 2 mówi, że amunicją jest amunicja do broni palnej, a ust. 3 dopowiada: amunicją są naboje przeznaczone do strzelania z broni palnej. Sam proch, spłonki czy pociski luzem nie są zatem amunicją w rozumieniu ustawy - są jej elementami.
Co bronią palną nie jest albo nie wymaga pozwolenia
Warto rozdzielić dwie różne sytuacje. Pierwsza: przedmiot nie mieści się w definicji z art. 7 - jak broń pneumatyczna, w której nie ma materiału miotającego. Druga: przedmiot jest bronią palną, ale art. 11 zwalnia z obowiązku posiadania pozwolenia. Do tej drugiej grupy należą m.in.:
- broń palna pozbawiona cech użytkowych (art. 11 pkt 6),
- broń palna rozdzielnego ładowania, wytworzona przed rokiem 1885, oraz repliki tej broni (art. 11 pkt 10),
- broń palna alarmowa o kalibrze do 6 mm (art. 11 pkt 11),
- broń pneumatyczna (art. 11 pkt 9) oraz ręczne miotacze gazu obezwładniającego (pkt 8).
Zwolnienie z pozwolenia nie zawsze oznacza zwolnienie z rejestracji - art. 13 ust. 1 wskazuje, których kategorii obowiązek rejestracji nie dotyczy, i broni pozbawionej cech użytkowych w tym wyliczeniu nie ma.
Broń szczególnie niebezpieczna
Osobna kategoria to broń, na którą pozwolenia wydać nie wolno. Art. 10 ust. 5 wymienia broń samoczynną zdolną do rażenia celów na odległość, broń wytworzoną lub przerobioną tak, by zataić jej przeznaczenie, oraz broń imitującą inne przedmioty, broń wyposażoną w tłumik huku lub przystosowaną do strzelania z tłumikiem (z wyłączeniem pozwolenia do celów łowieckich) i broń niewykrywalną urządzeniami do kontroli osób i bagażu.
Podstawa prawna: art. 4 ust. 1-3, art. 7 ust. 1 i 1a, art. 10 ust. 5, art. 11 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485).
Najważniejsze
- Broń palna to przenośna broń lufowa miotająca pociski w wyniku działania materiału miotającego (art. 7 ust. 1).
- Liczy się także możliwość łatwego przystosowania przedmiotu do miotania (art. 7 ust. 1a).
- „Broń” w rozumieniu ustawy jest pojęciem szerszym niż broń palna - obejmuje też pneumatyczną, miotacze gazu, kusze, kastety i paralizatory.
- Amunicja to naboje przeznaczone do strzelania z broni palnej; proch i pociski luzem to jej elementy.
- Brak obowiązku pozwolenia (art. 11) to co innego niż brak statusu broni palnej - trzeba te rzeczy rozróżniać.