Tak. Stowarzyszenie jest dobrowolnym zrzeszeniem i decyduje o swoim składzie na zasadach opisanych w statucie. Dla posiadacza pozwolenia na broń to sytuacja poważna, bo przy niektórych celach członkostwo stanowi ważną przyczyną posiadania broni - a jej utrata nie pozostaje bez konsekwencji.
Podstawa jest w statucie, nie w ustawie o broni
Ustawa o broni i amunicji nie reguluje trybu przyjmowania i skreślania członków. Robi to statut stowarzyszenia, który określa m.in. przesłanki utraty członkostwa: nieopłacenie składek, działanie na szkodę organizacji, naruszenie regulaminu strzelnicy czy po prostu upływ okresu, na jaki członkostwo przyjęto.
Statut zwykle przewiduje też tryb odwoławczy - najczęściej odwołanie do walnego zgromadzenia od uchwały zarządu. Warto poznać ten mechanizm zawczasu, a nie dopiero w chwili sporu.
Dlaczego to ważne dla pozwolenia
Wszystko zależy od celu, w jakim wydano twoje pozwolenie:
- Cel kolekcjonerski. Ważną przyczyną jest udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim (art. 10 ust. 3 pkt 5).
- Cel sportowy. Ważną przyczyną jest komplet: członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, kwalifikacje z art. 10b oraz licencja PZSS (art. 10 ust. 3 pkt 3).
- Cel rekonstrukcji historycznych. Wymagane jest członkostwo w stowarzyszeniu o takim celu statutowym oraz zaświadczenie potwierdzające czynny udział w działalności statutowej (art. 10 ust. 3 pkt 4).
- Cel pamiątkowy. Ważną przyczyną jest udokumentowane nabycie broni w drodze spadku, darowizny lub wyróżnienia (art. 10 ust. 3 pkt 6) - członkostwo nie ma tu znaczenia.
Jeżeli twoje pozwolenie opiera się na członkostwie, jego utrata oznacza, że przestaje istnieć okoliczność, która uzasadniała wydanie decyzji.
Czy pozwolenie przepada automatycznie
Nie. Ustawa nie przewiduje wygaśnięcia pozwolenia z mocy prawa w chwili skreślenia z listy członków. Art. 18 ust. 1 wymienia zamknięty katalog sytuacji, w których organ cofa pozwolenie: nieprzestrzeganie warunków z pozwolenia (art. 10 ust. 7), przynależność do osób z art. 15 ust. 1 pkt 2-6, naruszenie obowiązku zawiadomienia o utracie broni (art. 25) oraz przemieszczanie się z rozładowaną bronią lub noszenie broni po użyciu alkoholu bądź środka odurzającego. Samej utraty członkostwa w tym wyliczeniu nie ma.
To jednak nie znaczy, że sprawa jest obojętna. Organ Policji ma uprawnienia kontrolne (art. 27 ust. 1) i prowadzi rejestr osób posiadających pozwolenia (art. 27 ust. 2), a brak ważnej przyczyny bywa punktem wyjścia do postępowania. Przy kolejnych wnioskach - na przykład o rozszerzenie pozwolenia - brak członkostwa będzie widoczny od razu.
Co robić, gdy stowarzyszenie odmawia przedłużenia
- Poproś o uchwałę na piśmie wraz z podstawą statutową i pouczeniem o trybie odwoławczym.
- Sprawdź termin odwołania przewidziany w statucie i dotrzymaj go.
- Równolegle szukaj innej organizacji. Nie czekaj z tym do rozstrzygnięcia odwołania - chodzi o to, żeby nie powstała luka w ważnej przyczynie.
- Zachowaj dokumentację. Poprzednie zaświadczenia i potwierdzenia opłat mogą się przydać.
Przy zmianie organizacji kolejność ma znaczenie - piszemy o tym w tekście o tym, czy warto zmienić stowarzyszenie kolekcjonerskie na inne.
Jak zmniejszyć ryzyko
Przed przystąpieniem przeczytaj w statucie fragmenty o utracie członkostwa i o trybie odwoławczym. Pilnuj terminów składek, bo zaległość jest najczęstszą przyczyną skreślenia. Jeżeli twoje pozwolenie ma cel rekonstrukcyjny, dbaj o udokumentowany czynny udział w działalności - to jedyny cel, przy którym ustawa wprost wymaga aktywności.
Podstawa prawna: art. 10 ust. 3 pkt 3-6 i ust. 7, art. 10b, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 25 i art. 27 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485). Tryb utraty członkostwa określa statut stowarzyszenia.
Najważniejsze
- Stowarzyszenie może odmówić przedłużenia członkostwa - podstawą jest statut, nie ustawa o broni.
- Utrata członkostwa nie powoduje automatycznego wygaśnięcia pozwolenia; art. 18 ust. 1 jej nie wymienia.
- Znika jednak ważna przyczyna, co ma znaczenie przy kontroli i kolejnych wnioskach.
- Przy celu pamiątkowym członkostwo nie jest ważną przyczyną - liczy się sposób nabycia broni.
- Działaj równolegle: odwołuj się i szukaj nowej organizacji, żeby nie powstała luka.
