Strzelba na pozwolenie - co wolno kupić i jak wybrać

Nie publikujemy rankingu modeli - nie prowadzimy testów porównawczych broni. Zaczynamy od tego, co przy strzelbach ma największe znaczenie praktyczne: na jakie pozwolenie wolno je kupić i jak czytać ich oznaczenia.

Strzelba w katalogach ustawowych

Art. 10 ust. 4 ustawy o broni i amunicji wymienia broń gładkolufową w dwóch miejscach:

• pkt 2 lit. d - przy celach ochrony osób i mienia: strzelby powtarzalne o kalibrze wagomiarowym 12,
• pkt 4 lit. c - przy celach sportowych: broń palna gładkolufowa, bez wskazania kalibru.

Do celów kolekcjonerskich lub pamiątkowych przysługuje broń, o której mowa w pkt 1-6 (art. 10 ust. 4 pkt 7) - katalog obejmuje więc obie te pozycje. Przy celach łowieckich stosuje się pkt 3, odsyłający do broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów.

Kaliber wagomiarowy - jak go czytać

Oznaczenia strzelb nie podają wymiaru liniowego. Wartość odpowiada liczbie jednakowych kul ołowianych o średnicy przewodu lufy, które razem ważą jeden funt. Stąd zależność odwrotna: im wyższa liczba, tym mniejsza średnica lufy - kaliber 12 jest większy od 16, a 16 od 20. Wyjątkiem jest .410, podające wymiar w calach.

To rozróżnienie bywa mylone z limitami milimetrowymi z art. 10 ust. 4 pkt 4, gdzie mowa o broni gwintowanej „o kalibrze do 12 mm". Szerzej: co to jest kaliber wagomiarowy.

Wyjątek dotyczący amunicji

Art. 10 ust. 6 pkt 3 zakazuje posiadania amunicji z pociskami podkalibrowymi, z płaszczem lub elementem wiodącym wykonanym z tworzyw sztucznych - z wyłączeniem amunicji przeznaczonej do strzelania z broni gładkolufowej.

To jedno z niewielu miejsc, w których ustawa traktuje broń gładkolufową odrębnie. Pozostałe zakazy z art. 10 ust. 6 obowiązują bez zmian - w tym zakaz amunicji z pociskami pełnopłaszczowymi zawierającymi rdzeń twardszy niż stop ołowiu.

Kryteria doboru

• Mechanizm zasilania. Konstrukcje powtarzalne (pump-action) i samopowtarzalne różnią się tempem oddawania strzałów i wymaganiami wobec amunicji. Zwróć uwagę, że art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. d wymienia wprost strzelby powtarzalne.
• Długość lufy i choke - dobierane do zastosowania.
• Masa i długość całkowita - decydują o komforcie dłuższego treningu.
• Dostępność amunicji w wybranym kalibrze; 12 jest najpowszechniejszy, mniejsze kalibry bywają trudniej dostępne.
• Zgodność z regulaminem strzelnicy - nie każdy obiekt przyjmuje broń gładkolufową i amunicję z pociskiem kulowym.

Sprawdzić da się to przed zakupem: art. 11 pkt 2 zwalnia z obowiązku pozwolenia używanie broni na strzelnicy działającej na podstawie zezwolenia właściwego organu. Obiekty zestawiamy w katalogu strzelnic.

Egzamin: własne parametry

Załącznik nr 2 do rozporządzenia MSWiA z 28 lipca 2023 r. przewiduje dla strzelb gładkolufowych: tarcza TS3, 15 metrów, 3 naboje z pociskiem kulowym, postawa stojąca, 3 minuty, zaliczenie po oddaniu co najmniej 2 celnych strzałów w pole punktowe tarczy.

Sprawdzian trzeba zaliczyć ze wszystkich rodzajów broni objętych wnioskiem (§ 5 ust. 5), więc dopisanie strzelby oznacza kolejne strzelanie.

Po zakupie

Rejestracja w ciągu 5 dni od nabycia (art. 13 ust. 1), przechowywanie w urządzeniu co najmniej klasy S1 według PN-EN 14450 (§ 5 ust. 1 rozporządzenia MSW z 26 sierpnia 2014 r.) - przy broni długiej odpowiednio większym - i używanie wyłącznie na strzelnicach (art. 45).