Czy można posiadać kopie broni palnej w celach ekspozycyjnych?

Odpowiedź zależy od tego, czym dokładnie jest „kopia”. Ustawa o broni i amunicji rozróżnia kilka kategorii przedmiotów, które wyglądają podobnie, a podlegają zupełnie innym reżimom. Poniżej rozkładamy je na czynniki i pokazujemy, jak legalnie eksponować zbiór.

Repliki broni czarnoprochowej - bez pozwolenia

Najszersze zwolnienie przewiduje art. 11 pkt 10: pozwolenia nie wymaga posiadanie broni palnej rozdzielnego ładowania, wytworzonej przed rokiem 1885, oraz replik tej broni.

To dlatego repliki dawnych rewolwerów i pistoletów czarnoprochowych są tak popularne w kolekcjach - kupuje się je bez pozwolenia. Zwolnienie obejmuje wyłącznie broń rozdzielnego ładowania; replika broni na nabój scalony pod to zwolnienie nie podpada.

Broń pozbawiona cech użytkowych

Art. 11 pkt 6 zwalnia z obowiązku pozwolenia posiadanie broni palnej pozbawionej cech użytkowych. Uwaga jednak na rejestrację: art. 13 ust. 1 wskazuje kategorie zwolnione z obowiązku rejestracji i broni pozbawionej cech użytkowych w tym wyliczeniu nie ma.

Rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu nabycia, a przy tej kategorii dodatkowo po przedstawieniu potwierdzenia pozbawienia broni palnej cech użytkowych (art. 13 ust. 2). Zarejestrowanie potwierdza się kartą rejestracyjną broni (art. 13 ust. 5), a taka rejestracja nie może nastąpić na rzecz osoby, która nie ukończyła 18 lat (art. 13 ust. 6).

Broń alarmowa i sygnałowa

Art. 11 pkt 11 zwalnia z pozwolenia broń palną alarmową o kalibrze do 6 mm. Powyżej tego kalibru zwolnienie nie działa. Broń sygnałowa to osobna kategoria zdefiniowana w art. 7 ust. 2 jako urządzenie wielokrotnego użycia zdolne do wystrzelenia z lufy o kalibrze nie mniejszym niż 25 mm ładunku pirotechnicznego.

Uwaga na „kopie”, które są bronią palną

Tu zaczyna się realne ryzyko. Art. 7 ust. 1 definiuje broń palną funkcjonalnie: to każda przenośna broń lufowa, która miota, jest przeznaczona do miotania lub może być przystosowana do miotania pocisków w wyniku działania materiału miotającego. Art. 7 ust. 1a dodaje, że za dający się przystosować uznaje się przedmiot, który ze względu na budowę lub materiał może być łatwo przerobiony w celu miotania.

Wygląd nie przesądza więc o niczym - przesądza konstrukcja. „Kopia dekoracyjna”, którą da się łatwo przerobić, może zostać zakwalifikowana jako broń palna ze wszystkimi konsekwencjami.

Osobno działa zakaz z art. 10 ust. 5 pkt 2: nie wydaje się pozwolenia na broń palną wytworzoną lub przerobioną w sposób pozwalający na zatajenie jej przeznaczenia, a także na broń imitującą inne przedmioty.

Jak legalnie eksponować zbiór

Jeżeli eksponujesz broń wymagającą pozwolenia, obowiązuje art. 32 ust. 1: przechowywanie i noszenie w sposób uniemożliwiający dostęp osób nieuprawnionych. Zasadą jest przechowywanie w urządzeniach spełniających wymagania co najmniej klasy S1 według normy PN-EN 14450 (§ 5 ust. 1 rozporządzenia MSW z 26 sierpnia 2014 r.).

Dla kolekcjonerów rozporządzenie przewiduje jednak wyjątek szyty pod ekspozycję. Zgodnie z § 6 ust. 1 osoby posiadające broń w celach kolekcjonerskich oraz pamiątkowych mogą przechowywać ją w gablotach, jeżeli:

• gabloty mają konstrukcję z materiałów zapewniających stabilność oraz możliwość przytwierdzenia do podłoża lub zablokowania,
• przeszklenie wykonano ze szkła o zwiększonej odporności na przebicie i rozbicie co najmniej w klasie P6B według PN-EN 356,
• zamknięcia są co najmniej w klasie 5 według PN-EN 12209,
• okna pomieszczenia zabezpieczono kratami, siatkami, żaluzjami antywłamaniowymi spełniającymi co najmniej PN-EN 1627 albo szybami klasy co najmniej P4A według PN-EN 356,
• drzwi wejściowe wzmocniono blachą stalową co najmniej 2 mm, z blokadą przeciwwyważeniową, zamkiem co najmniej klasy „7” według PN-EN 12209 i zasuwą na kłódkę co najmniej klasy „5” według PN-EN 12320.

Przy zbiorze powyżej 50 egzemplarzy dochodzą dodatkowe zabezpieczenia (§ 6 ust. 3 w związku z § 4 ust. 1 pkt 4). Urządzenia do przechowywania muszą mieć deklarację lub certyfikat zgodności wydany przez jednostkę akredytowaną przez Polskie Centrum Akredytacji (§ 7).

Ekspozycja w gablocie nie znosi zakazu noszenia broni kolekcjonerskiej bez zgody organu (art. 10 ust. 8) - ale noszenie to przemieszczanie broni załadowanej (art. 10 ust. 9), więc samo prezentowanie rozładowanego egzemplarza go nie narusza.