Ustawa wymaga dwóch dokumentów: orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego. Nie wystawi ich lekarz rodzinny - muszą pochodzić od osób posiadających szczególne upoważnienie. Brak któregokolwiek z nich kończy sprawę odmową, i to obligatoryjną.
Podstawa prawna i cel badań
Art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji stanowi, że osoba występująca z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń (a także osoba zgłaszająca do rejestru broń pneumatyczną) przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że może dysponować bronią. Orzeczenia wydają lekarz upoważniony i psycholog upoważniony.
Badania mają więc konkretny cel: wykluczyć trzy przesłanki z art. 15 ust. 1:
- pkt 2 - zaburzenia psychiczne w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego lub znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną,
- pkt 3 - istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego,
- pkt 4 - uzależnienie od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych.
To dlatego badanie nie przypomina zwykłych badań okresowych - koncentruje się na zdolności do dysponowania bronią, a nie na ogólnej kondycji.
Kto może wydać orzeczenie
Ustawa posługuje się pojęciami „lekarz upoważniony” i „psycholog upoważniony”. To osoby posiadające szczególne uprawnienia do orzekania w tych sprawach - nie każdy lekarz i nie każdy psycholog może wystawić taki dokument. Listy osób upoważnionych prowadzą właściwe organy; najprościej zapytać w komendzie wojewódzkiej Policji albo w stowarzyszeniu, które zwykle ma sprawdzone kontakty.
Orzeczenie od osoby bez upoważnienia jest bezużyteczne w postępowaniu, a koszt badania przepada - dlatego uprawnienia warto zweryfikować przed wizytą.
Konsekwencja braku orzeczeń
Art. 17 ust. 4 nie pozostawia organowi wyboru: odmawia się wydania pozwolenia osobie, która nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. To odmowa obligatoryjna, więc odwołanie oparte na argumentach merytorycznych nic tu nie zmieni - trzeba po prostu uzupełnić dokumenty.
Warto też pamiętać, że przesłanki zdrowotne działają również później. Art. 18 ust. 1 pkt 2 nakazuje cofnąć pozwolenie osobie, która należy do osób z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 - a więc jeśli okoliczności zdrowotne pojawią się już po wydaniu decyzji.
Ile to kosztuje
Ceny orzeczeń nie są regulowane ustawowo - ustalają je gabinety i różnią się między miastami. Warto pytać wprost, czy podana kwota obejmuje oba orzeczenia, czy tylko jedno, oraz czy w cenie mieszczą się ewentualne konsultacje dodatkowe.
Na tym tle pozostałe koszty są przewidywalne, bo wynikają z przepisów: 242 zł opłaty skarbowej za pozwolenie dla osoby fizycznej oraz 865,08 zł za egzamin przed komisją Policji w 2026 r. Pełne zestawienie w tekście o tym, ile kosztuje pozwolenie kolekcjonerskie.
Kiedy wykonać badania
Najlepiej równolegle z pozostałymi formalnościami, a nie na końcu. Badania nie zależą od patentu, licencji ani terminu egzaminu, więc można je mieć gotowe, zanim domkniesz ważną przyczyną. Kolejność całej procedury rozpisujemy w tekście o tym, ile trwa proces patent - licencja - pozwolenie.
Uwaga terminologiczna: to nie są „testy medyczne przed egzaminem” w sensie warunku dopuszczenia do egzaminu, lecz dokumenty składane w postępowaniu o wydanie pozwolenia. Egzamin i badania to dwa niezależne wymogi, które muszą być spełnione łącznie.
Podstawa prawna: art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i ust. 3, art. 17 ust. 4 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485); § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1475); załącznik do ustawy o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1154). Ceny badań nie są regulowane.
Najważniejsze
- Wymagane są dwa orzeczenia: lekarskie i psychologiczne (art. 15 ust. 3).
- Wydaje je wyłącznie lekarz upoważniony i psycholog upoważniony - sprawdź uprawnienia przed wizytą.
- Badania mają wykluczyć przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2-4.
- Brak orzeczeń to odmowa obligatoryjna (art. 17 ust. 4), której nie odwrócisz argumentacją.
- Ceny nie są regulowane - pytaj, czy kwota obejmuje oba orzeczenia.
