Czy broń czarnoprochowa jest legalna w Polsce?

Tak, i to bez pozwolenia - ale wyłącznie w ściśle określonym zakresie. Ustawa zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia broń rozdzielnego ładowania wytworzoną przed 1885 rokiem oraz jej repliki. Poza tym zakresem broń czarnoprochowa podlega zasadom ogólnym.

Treść zwolnienia

Art. 11 pkt 10 ustawy o broni i amunicji: pozwolenia na broń nie wymaga się w przypadku posiadania broni palnej rozdzielnego ładowania, wytworzonej przed rokiem 1885 oraz replik tej broni.

Trzy warunki trzeba czytać łącznie:

• rozdzielne ładowanie - proch, pocisk i spłonka ładowane są osobno, a nie w postaci naboju scalonego,
• wytworzenie przed 1885 rokiem albo status repliki takiej broni,
• zwolnienie dotyczy posiadania.

Replika broni na nabój scalony pod to zwolnienie nie podpada, nawet jeśli wzorowana jest na konstrukcji dziewiętnastowiecznej.

Bez pozwolenia i bez rejestracji

Art. 13 ust. 1 nakłada obowiązek zarejestrowania nabytej broni w ciągu 5 dni, ale wprost wyłącza z niego broń, o której mowa m.in. w art. 11 pkt 10. Broń czarnoprochowa objęta zwolnieniem nie podlega więc ani pozwoleniu, ani rejestracji.

Dla porównania broń palna pozbawiona cech użytkowych (art. 11 pkt 6) również nie wymaga pozwolenia, ale w wyliczeniu z art. 13 ust. 1 jej nie ma - a więc rejestracji podlega.

Gdzie wolno strzelać

Zwolnienie z pozwolenia nie znosi ograniczenia miejsca. Art. 45: broń palna oraz inna broń zdolna do rażenia celów na odległość może być używana w celach szkoleniowych i sportowych tylko na strzelnicach.

Warto też pamiętać o art. 11 pkt 2, który zwalnia z obowiązku pozwolenia używanie broni w celach sportowych, szkoleniowych lub rekreacyjnych na strzelnicy działającej na podstawie zezwolenia właściwego organu.

Pozwolenie kolekcjonerskie a czarny proch

Broń przystosowaną do strzelania wyłącznie prochem czarnym (dymnym) wymienia art. 10 ust. 4 pkt 4 wśród broni przysługującej do celów sportowych. Kolekcjoner ma do niej dostęp przez odesłanie z art. 10 ust. 4 pkt 7, obejmujące broń z punktów 1-6.

Ma to znaczenie wtedy, gdy egzemplarz nie mieści się w zwolnieniu z art. 11 pkt 10 - na przykład nie jest bronią rozdzielnego ładowania.

Czego zwolnienie nie obejmuje

• Prochu i materiałów - obrót nimi regulują odrębne przepisy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
• Przeróbek. Art. 10 ust. 5 pkt 2 wyłącza z pozwolenia broń wytworzoną lub przerobioną w sposób pozwalający na zatajenie jej przeznaczenia oraz broń imitującą inne przedmioty. Ingerencja zmieniająca zasadę działania może zostać uznana za wyrabianie broni - art. 263 § 1 Kodeksu karnego przewiduje za to karę pozbawienia wolności od roku do lat 10.
• Zdrowego rozsądku przy przechowywaniu. Choć art. 32 ust. 1 dotyczy broni i amunicji objętych ustawą, zabezpieczenie przed dostępem osób nieuprawnionych pozostaje podstawową zasadą.