W Polsce nie ma odrębnych „rodzajów pozwoleń” w sensie odrębnych dokumentów. Jest jedno pozwolenie na broń wydawane w określonym celu, a to cel przesądza zarówno o tym, co trzeba wykazać, jak i o tym, jaką broń wolno posiadać.
Osiem celów wymienionych w ustawie
Pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach: ochrony osobistej, ochrony osób i mienia, łowieckich, sportowych, rekonstrukcji historycznych, kolekcjonerskich, pamiątkowych oraz szkoleniowych.
Decyzja administracyjna określa cel, rodzaj i liczbę egzemplarzy broni. Nie jest to więc dokument otwierający dostęp do dowolnej broni.
Co trzeba wykazać przy każdym celu
- Ochrona osobista oraz osób i mienia: stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.
- Cele łowieckie: uprawnienia do wykonywania polowania.
- Cele sportowe: udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, kwalifikacje sportowe oraz licencja właściwego polskiego związku sportowego.
- Rekonstrukcje historyczne: członkostwo w stowarzyszeniu, którego statutowym celem jest organizowanie rekonstrukcji, oraz zaświadczenie o czynnym udziale w działalności statutowej.
- Cele kolekcjonerskie: udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim.
- Cele pamiątkowe: udokumentowane nabycie broni w drodze spadku, darowizny lub wyróżnienia.
- Cele szkoleniowe: uprawnienia do prowadzenia szkoleń strzeleckich oraz zarejestrowana działalność gospodarcza w tym zakresie.
Jaka broń przy jakim celu
- Ochrona osobista: broń palna bojowa, gazowa i alarmowa w postaci pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kalibrach od 6 mm do 12 mm, a także przedmioty obezwładniające energią elektryczną i miotacze gazu.
- Cele sportowe: broń bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi do 6 mm, centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi do 12 mm, gładkolufowa oraz czarnoprochowa.
- Rekonstrukcje historyczne: broń alarmowa albo inna broń palna konstrukcyjnie przeznaczona do strzelania wyłącznie amunicją ślepą, w tym samoczynna.
- Cele kolekcjonerskie lub pamiątkowe: broń ze wszystkich wcześniejszych kategorii.
Niezależnie od celu pozwolenia nie wydaje się na broń szczególnie niebezpieczną, w tym samoczynną zdolną do rażenia celów na odległość, przerobioną w sposób pozwalający zataić przeznaczenie, imitującą inne przedmioty oraz wyposażoną w tłumik huku, z wyłączeniem pozwolenia do celów łowieckich.
Jeden egzamin, nie kilka
Wbrew rozpowszechnionemu przekonaniu każdy cel nie ma własnego egzaminu. Osoba występująca o pozwolenie zdaje egzamin przed komisją powołaną przez organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się nią. Zwolnieni są między innymi członkowie PZSS z licencją, ale wyłącznie w zakresie broni sportowej, oraz członkowie Polskiego Związku Łowieckiego w zakresie broni myśliwskiej.
Różnice w noszeniu broni
To praktycznie najważniejsza różnica między celami. Zabrania się noszenia broni posiadanej na podstawie pozwolenia do celów kolekcjonerskich lub pamiątkowych bez zgody właściwego organu Policji. Niezależnie od celu organ Policji może ograniczyć lub wykluczyć możliwość noszenia, co potwierdza się w legitymacji posiadacza broni. Noszenie oznacza każdy sposób przemieszczania broni załadowanej.
Osobno obowiązuje zasada, że broni palnej używa się w celach szkoleniowych i sportowych wyłącznie na strzelnicach.
Wymóg wspólny dla wszystkich celów
Każdy wnioskodawca przedstawia orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Obowiązek powtarzania badań raz na 5 lat dotyczy natomiast wyłącznie pozwoleń do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia.
Kwestię noszenia broni sportowej rozwija tekst o tym, czy broń sportową można nosić przy sobie, a wymogi zdrowotne artykuł o wymaganiach zdrowotnych.
Podstawa prawna: art. 10 ust. 1-5 i 7-9, art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 3 i 4, art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 45 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485).
Najważniejsze
- Ustawa wymienia osiem celów, w jakich wydaje się pozwolenie.
- Cel przesądza o wymaganej ważnej przyczynie i o katalogu broni.
- Decyzja określa także liczbę egzemplarzy broni.
- Egzamin jest jeden, a zwolnienia mają ograniczony zakres.
- Noszenie broni kolekcjonerskiej wymaga zgody organu Policji.
