Krótka odpowiedź brzmi: tak, stowarzyszenie może skreślić członka także wtedy, gdy trwa jego postępowanie o wydanie pozwolenia na broń. Fakt złożenia wniosku w Wydziale Postępowań Administracyjnych nie daje żadnej ochrony wobec organizacji, a skutki takiego skreślenia sięgają dalej, niż wydaje się większości kandydatów.
Co rozstrzyga o skreśleniu
Zasady członkostwa, w tym przyczyny i tryb jego utraty, określa statut stowarzyszenia. To dokument, który powstaje na gruncie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, a nie ustawy o broni i amunicji. W praktyce statuty wymieniają zwykle te same powody: zaleganie ze składkami przez określony czas, rażące naruszenie regulaminu strzelnicy, działanie na szkodę organizacji albo zachowanie zagrażające bezpieczeństwu podczas strzelania.
Warto przeczytać ten fragment statutu przed zapisaniem się, a nie po otrzymaniu pisma. Różnice bywają istotne: w jednej organizacji zaległość składkowa uruchamia wezwanie do zapłaty, w innej skutkuje skreśleniem z mocy samego statutu, bez odrębnej uchwały.
Jak przebiega procedura
Typowy tryb wygląda tak, że decyzję podejmuje zarząd na posiedzeniu, a członek zostaje wcześniej powiadomiony i ma możliwość złożenia wyjaśnień. Statuty przewidują zwykle odwołanie do walnego zebrania członków, często w terminie liczonym w dniach od doręczenia uchwały. Terminy i organ odwoławczy są jednak kwestią konkretnego statutu, więc jedyne wiarygodne źródło to dokument tej organizacji, do której należysz.
Co to oznacza dla wniosku o pozwolenie
Tu leży prawdziwy problem. Przy pozwoleniu sportowym ważną przyczyną jest udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim wraz z kwalifikacjami sportowymi i licencją związku (art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji), a przy kolekcjonerskim udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu kolekcjonerskim (art. 10 ust. 3 pkt 5). Skreślenie usuwa więc podstawę, na której opiera się cały wniosek.
Jeżeli pozwolenie zostało już wydane, zastosowanie znajduje art. 18 ust. 4 ustawy: właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Ustawodawca użył słowa "może", a nie "cofa", więc nie jest to skutek automatyczny ani natychmiastowy. Organ ocenia sytuację, a osoba, której sprawa dotyczy, ma prawa strony w postępowaniu administracyjnym, łącznie z możliwością wykazania, że przystąpiła do innej organizacji.
Odrębną kwestią jest promesa i to, kiedy Policja może odmówić jej wydania mimo formalnego spełnienia warunków. Piszemy o tym w tekście o odmowie wydania promesy.
Czy skreślenie da się odwrócić
Statuty zwykle przewidują ponowne przyjęcie po ustaniu przyczyny skreślenia, na przykład po uregulowaniu zaległych składek. Drugą drogą jest przystąpienie do innej organizacji o właściwym profilu statutowym. Liczy się wtedy czas: im krótsza przerwa i im szybciej poinformujesz organ prowadzący sprawę, tym mniejsze ryzyko, że uzna on, iż przesłanka z art. 10 ust. 3 przestała istnieć.
Najważniejsze
- Trwająca procedura o pozwolenie nie chroni przed skreśleniem z listy członków.
- Przyczyny i tryb skreślenia reguluje statut, a nie ustawa o broni i amunicji.
- Członkostwo jest ważną przyczyną posiadania broni (art. 10 ust. 3 pkt 3 i 5), więc jego utrata uderza w podstawę wniosku.
- Po wydaniu pozwolenia organ może, ale nie musi, cofnąć je na podstawie art. 18 ust. 4.
- Szybkie przystąpienie do innej organizacji i zawiadomienie organu ogranicza ryzyko.
Podstawa prawna: art. 10 ust. 3 pkt 3 i 5 oraz art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485); ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach.